Nagelova kritika Maritainove filozofije znanosti

Autor(i)

DOI:

https://doi.org/10.15291/ai.1240

Ključne riječi:

Maritain, Nagel, filozofija znanosti, znanje

Sažetak

Cilj ovog članka je prikazati Nagelovu kritiku, zatim Maritainov mogući odgovor na tu kritiku, te vrednovati domet i vrijednost Nagelove kritike. Nagel se zapravo ne bavi pitanjima filozofije znanosti nego pitanjem mogućnosti postojanja znanja izvan znanosti, tj. filozofskog, metafizičkog znanja. Budući da je nemogućnost postojanja takvog znanja po njegovoj vlastitoj formulaciji njegova polazna pretpostavka, on nije u stanju valjano kritizirati protivno gledište. Dok Nagel svoju scientističku tezu nije smatrao potrebnom dokazivanja, Maritain je naprotiv protivnu tezu dokazivao. Dapače, Nagel se nije baš ni potrudio bolje upoznati Maritainovu filozofiju znanosti. U Nagelovom služenju grubim etiketama u svojoj kritici nazire se jedna svjetonazorska netrpeljivost, jer ovakva kritika je u drastičnoj suprotnosti sa mirnim, racionalnim i argumentiranim stilom većine njegovih tekstova, posebno iz filozofije znanosti.

Reference

Jean-Louis Allard, Maritain's Epistemology of Modern Science: A Summary Presentation, in: Selected Papers from the Conference-Seminar on Jacques Maritain's The Degrees of Knowledge, eds. R. J. Henle, Marion Cordes & Jeanne Vatterott, Saint Louis, The

American Maritain Association, 1981.

Rudolf Carnap, Intellectual Autobiography, in: The Philosophy of Rudolf Carnap, ed. Paul Arthur Schlipp, La Salle, Open Court, 1997.

Rudolf Carnap, Replies and Systematic Expositions, in: The Philosophy of Rudolf Carnap, ed. Paul Arthur Schlipp, La Salle, Open Court, 1997.

Benedetto D'Amore, Scienza e filosofia nei contemporanei neoscolastici, "Sapienza", vol. I, n. 2/1948.

Etienne Gilson, God and Philosophy, New Haven, Yale University Press, 1941.

Борис Львович Губман, Поблема единства знаия в неотомизме Ж. Маритена, "Вопросы философии", n. 3/1980.

Martin Heidegger, Einführung in die Metaphysik, Frankfurt am Main, Vittorio Klostermann GmbH, 1983.

Bernard Hubert, Jacques Maritain et la science: I. La critique de la science moderne (1910-

, "Revue thomiste", vol. 98, n. 3/1998.

Bernard Hubert, Jacques Maritain et la science: II. Philosophie scolastique, physique et

biologie (1918-1925), "Revue thomiste", vol. 98, n. 4/1998.

Bernard Hubert, Jacques Maritain et la science: III. Philosophie de la nature et sciences

expérimentales (1926-1931), "Revue thomiste", vol. 99, n. 3/1999.

Stanley L. Jaki, Maritain and Science, in: Understanding Maritain: Philosopher and Friend,

eds. Deal W. Hudson & Matthew J. Mancini, Macon, Mercer University Press, 1987.

Н.[ина] С.[тепановна] Юлина, Проблема метафизики в американской философии XX века,

Критический очерк эмпирико-позитивистских течений, Москва, Наука, 1978.

Jaegwon Kim, The American Origins of Philosophical Naturalism, "Journal of Philosophical Research", vol. XXVIII, n. Supplement/2003.

Svetlana Knjazeva & Aleksandar Kron, Predgovor, in: Moris Koen [Cohen] & Ernest Nejgel [Nagel], Uvod u logiku i naučni metod, Beograd, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, 1977.

Aleksandar Kron, Filozofija nauke Ernesta Nejgela, in: Aleksandar Kron, Metodologija i filozofija nauke, Odabrani radovi II., Beograd, Institut za filozofiju Filozofskog fakulteta u Beogradu, 2004.

Nicolo Maria Loss, Filosofia naturale e scienze empiriche nel pensiero di Jacques Maritain, "Salesianum", vol. , n. 1/1950.

Jacques Maritain, Distinguer pour unir ou Les degrés du savoir, in: Jacques et Raissa Maritain, OEuvres complétes, vol. IV, Fribourg & Paris, Éditions Universitaires & Éditions Saint-Paul, 1983.

Jacques Maritain, Introduction générale à la philosophie, Éléments de philosophie I., in: Jacques et Raissa Maritain, OEuvres complétes, vol. II, Fribourg & Paris, Éditions Universitaires & Éditions Saint-Paul, 1987.

Jacques Maritain, Quatre essais sur l'esprit dans sa condition charnelle, in: Jacques et Raissa Maritain, OEuvres complétes, vol. VII, Fribourg & Paris, Éditions Universitaires & Éditions Saint-Paul, 1988.

Jacques Maritain, Raison et raisons, Essais détachés, in: Jacques et Raissa Maritain, OEuvres complétes, vol. IX, Fribourg & Paris, Éditions Universitaires & Éditions Saint- Paul, 1990.

Jacques Maritain, Science and Wisdom, in: Jacques et Raissa Maritain, OEuvres complétes, vol. VII, Fribourg & Paris, Éditions Universitaires & Éditions Saint-Paul, 1988.

Jacques Maritain, Science, Materialism and the Human Spirit, in: Jacques et Raissa Maritain, OEuvres complétes, vol. IX, Fribourg & Paris, Éditions Universitaires & Éditions Saint-Paul, 1990.

Jacques Maritain, Science, Philosophy and Faith, in: Jacques et Raissa Maritain, OEuvres complétes, vol. VII, Fribourg & Paris, Éditions Universitaires & Éditions Saint-Paul, 1988.

Raissa Maritain, Les Grandes Amitiés I, Souvenirs, in: Jacques et Raissa Maritain, OEuvres complétes, vol. XIV, Fribourg & Paris, Éditions Universitaires & Éditions Saint-Paul, 1993.

Ernest Nagel, Impressions and Appraisals of Analytic Philosophy in Europe, "The Journal of Philosophy", vol. XXXIII, n. 1/1936 & 2/1936.

Ernest Nagel, Malicious Philosophies of Science, in: Ernest Nagel, Sovereign Reason and Other Studies in the Philosophy of Science, Glencoe, The Free Press, 1954.

Ernest Nagel, Naturalism Reconsidered, "Proceedings and Addresses of the American Philosophical Association", vol. 28 (1954-1955).

Ernest Nagel, Notes Toward a Naturalistic Conception of Logic, in: Ernest Nagel, Logic Without Metaphysics and Other Essays in the Philosophy of Science, Glencoe, The Free Press, 1956.

Ernest Nagel, The Perspectives of Science and the Prospects of Men, in: Ernest Nagel, Sovereign Reason and Other Studies in the Philosophy of Science, Glencoe, The Free Press, 1954.

Ernest Nagel, The Structure of Science, Problems in the Logic of Scientific Explanation, Indianapolis, Hackett Publishing, 1979.

Staniša Novaković, Odnos nauke i metafizike u savremenoj analitičkoj filozofiji, Izabrani radovi III., Beograd, Institut za filozofiju Filozofskog fakulteta u Beogradu, 2002.

Yves R. Simon, Maritain's Philosophy of the Sciences, in: The Maritain Volume of the Thomist. Dedicated to Jacques Maritain on the Occasion of his Sixtieth Anniversary, New York, Sheed and Ward, 1943.

Patrick Suppes, Ernest Nagel, in: Biographical Memoirs, vol. 65, Washington, National Academy Press, 1994.

Tomo Vereš, Sudbina Maritainove misli u Hrvatskoj, "Marulić", god. XIV, br. 2/1981.

María Ángeles Vitoria, Las relaciones entre filosofia y ciencias en la obra de J. Maritain, Roma, Edizioni Universtà della Santa Croce, 2003.

William A. Wallace, Maritain and the Notion of Scientific Progress, "Notes et Documents", n. 19 & 20, 1980.

William A. Wallace, The Modeling of Nature, Philosophy of Science and Philosophy of Nature in Synthesis, Washington, The Catholic University of America Press, 1996.

Ivan Zelić, Kako i zašto biti tomist? (Tomizam Jacquesa Maritaina), "Obnovljeni život", god. 52, br. 5/1997.

Preuzimanja

Broj časopisa

Rubrika

Izvorni znanstveni članak