Uz spintriju iz Salone u splitskom Arheološkom muzeju

Abstract

Spintrije su tesere koje na aversu imaju erotsku scenu između dvoje ili dvojice aktera, a na reversu, u lovorovu vijencu s točkastom bordurom, jedan rimski broj od I do XVI, kojemu ponekad prethodi slovo A. S obzirom na utvrđenu vezu spintrija, odnosno erotskih tesera i onih s carskim likovima, odriče im se namjena platežnog sredstva u bordelima, i drugdje, pozornost se prebacuje na revers, odnosno broj i drži ih se žetonima za igru. Dosada su bile više ili manje poznate dvije spintrije iz Hrvatske, ona iz Majsana (otočić u Pelješkom kanalu; Sl. 3-4) i ona iz Narone (Vid; Sl. 5-6), obje brončane. Za razliku od tih dviju, a čini se i od svih drugih, salonitanska spintrija je keramička, nije dakle službeno proizvedena u istoj, rimskoj, kovnici s drugima. Unikatna je dakle kao i modenska spintrija koja se, napravljena lijevanjem bakra i pozlaćena, može pripisati radu jednog zlatara. Keramičku spintriju iz Salone moguće je netko privatno proizveo reproducirajući original, a iz istih razloga zbog kojih su bile proizvođene i metalne spintrije.