French Fairy Tales by Marko Vovchok and Mykola Tereshchenko’s Translation Strategy

Intercultural Mediation

Authors

  • Liudmyla Diachuk Post-Soviet Space and Slavic Cultures Unit (SEPSOMS) Faculty of Translation and Interpretation (FTI-EII), University of Mons

DOI:

https://doi.org/10.15291/csi.4910

Keywords:

French fairy tales, intercultural mediation, Marko Vovchok, Mykola Tereshchenko, translation strategies

Abstract

The French-language heritage of Marko Vovchok remains understudied, particularly with regard to its translation analysis, which underlines the relevance and topicality of this article. This study analyses Mykola Tereshchenko’s Ukrainian translations of Vovchok’s French fairy tales, aiming to identify the characteristics of his translation strategy. For this purpose, the interpretive theory of translation (Seleskovitch & Lederer 1984), Berman’s concept of “deforming tendencies” (1984), and Venuti’s strategies (1995) were applied. The qualitative analysis is based on a comparative study of source and target texts. The results of this research demonstrate that a translator succeeded in achieving a balance in rendering original Vovchok’s idiostyle. The study has proved that the dominant translation strategy was domestication which, as a form of adaptation, inevitably involves the application of lexical and stylistic transformations. This is particularly noticeable when reproducing culturally marked elements, such as character names, realia, phraseological units, and folklore motifs. To implement the chosen strategy and to convey the emotive, expressive, and stylistic colouring of the fairy tales, also called children’s literature, the translator mostly employed the following techniques: modulation, concretisation, generalisation, cultural correspondence, explication, metaphorical preservation, remetaphorisation, functional adaptation. The investigation also revealed the occurrence of several of Berman’s “deforming tendencies”, such as rationalisation, clarification, expansion, and qualitative impoverishment. These findings indicate that Tereshchenko’s translation strategies contribute to intercultural mediation, bridging the French originals and the Ukrainian readership. Future research could involve a comparative analysis of other translations of Vovchok’s French prose.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Baker, Mona. 1992. In Other Words: A Course Book on Translation. London and New York: Routledge.

Baker, Mona. 1998. Routledge Encyclopedia of Translation Studies. London and New York: Routledge.

Berman, Antoine. 1984. L’épreuve de l’étranger: Culture et traduction dans l’Allemagne romantique. Paris: Gallimard.

Borysenko, Natalia, Slavova, Liudmyla, Kodubovska, Oksana, Matushevska, Natalia. 2024. “Culture-specific items in the source and target literary texts: Classification of translation strategies”. Forum for Linguistic Studies 6 (1): 1–14.

Botvyn, Tetiana, Pylypets, Oksana, Hryhoshkina, Yaroslava. 2023. “Linhvistychni stratehii v perekladi khudozhnoi literatury: teoretychnyi aspekt”. Visnyk nauky ta osvity 7 (13): 85–101.

Catford, John. 1965. A Linguistic Theory of Translation. An Assay in Applied Linguistics. Oxford: Oxford University Press.

Cherednychenko, Oleksandr. 2022. “Pereklad i perekladoznavstvo v nezalezhnii Ukraini: pidsumky ta perspektyvy”. Styl i pereklad 1 (8): 18–82.

Chesterman, Andrew. 1997. Memes of Translation: The Spread of Ideas in Translation Theory. Amsterdam: John Benjamins.

Chystiak, Dmytro. 2021. “Ukrainska literatura u frankomovnykh krainakh u diakhronichnomu aspekti: problemy i perspektyvy”. Vcheni zapysky Tavriiskoho natsionalnoho universytetu imeni V. I. Vernadskoho. Seriia: Filolohiia. Zhurnalistyka 32 (71): 214–222.

Chystiak, Dmytro. 2024. “Khudozhnii pereklad iz frankomovnykh literatur v ukraini u diakhronichnomu aspekti: Problemy i perspektyvy”. Vcheni zapysky TNU imeni V. I. Vernadskoho. Seriia: Filolohiia. Zhurnalistyka 35 (74): 64–68.

Drozdovskyi, Dmytro. 2008. “Liudyna z hlybyny tradytsii. Do 110-richchia vid dnia narodzhennia Mykoly Tereshchenka (1898–1966)”. Vsesvit 11–12: 183–186.

Hatim, Basil, Mason, Ian. 1990. The Translator as Communicator. London and New York: Routledge.

Hatim, Basil. 1997. Communication Across Cultures: Translation Theory and Contrastive Text Linguistics. Exeter: University of Exeter Press.

Haupt, Tamara. 2002. Tvorcha diialnist Marka Vovchka v haluzi khudozhnoho perekladu. Avtoref. dys. kand. filol. nauk. Ivano-Frankivsk: Prykarpatskyi universytet imeni Vasylia Stefanyka.

Holmes, James. 1988. Translated! Papers on Literary Translation and Translation Studies. Amsterdam: Rodopi.

Israël, Fortunato. 1998. “La plénitude du texte” Quelle formation pour le traducteur de l’an 2000?: 251–260.

Israël, Fortunato. 1999. “Principes pour une pédagogie raisonnée de la traduction : le modèle interprétatif ”. Folia Translatologica 6: 21–32.

Israël, Fortunato. 2002. “Limites du transfert culturel en traduction”. Aspects culturels de la traduction. Actes du premier colloque international de traduction 1997. Istamboul: Université technique de Yildiz: 25–31.

Katan, David. 2004. Translating cultures: An Introduction for Translators, Interpreters and Mediators. Manchester: St Jerome.

Katan, David. 2009. “Translation as Intercultural Communication”. The Routledge Companion to Translation Studies: 74–92.

Katan, David. 2013. “Cultural Mediation”. Handbook of Translation Studies 4: 84–91.

Kis, Oksana. 2012. “Zhinka v tradytsiinii ukrainskii kulturi (druha polovyna ХІХ - pochatok ХХ st.)”. Lviv: Instytut narodoznavstva NAN Ukrainy.

Kolomiyets, Lada. 2015. Ukrainskyi khudozhnii pereklad ta perekladachi 1920 – 30-kh rokiv: Materialy do kursu “Istoriia perekladu”. Vinnytsia: Nova Knyha.

Kravets, Yarema. 2017. “Chotyry verharnivski dobirky poeta Mykoly Tereshchenka (1922, 1927, 1946, 1966)”. Slovo i chas 2: 32–44.

Kravets, Yarema. 2024. “Povist Marka Vovc hka ‘Marousia’ yak odyn iz chynnykiv frantsuzkoho natsiietvorennia (70–80-i rr. ХІХ stolittia)”. Cultanivski chytannia 13: 59–68.

Kyzylova, Vitalina. 2020. “Marko Vovchok i literaturna kazka: Avtorskyi vnesok u rozbudovu zhanru”. Vcheni zapysky TNU imeni V. I. Vernadskoho. Seriia: Filolohiia. Sotsialni komunikatsii 31 (70): 145–150.

Lederer, Mariannе. 2020. “Interpretatyvnyi pidkhid”. Entsyklopediia perekladoznavstva u 4 tomakh 1: 133–141.

Leonavičiūtė, Gabija, Kuzminskaitė, Dovilė. 2021. “Culture-Specific Items’ Translation Into Lithuanian: “One Hundred Years of Solitude” By Gabriel García Márquez”. Sustainable Multilingualism 18 (1): 185–209.

Liddicoat, Anthony. 2016. “Translation as Intercultural Mediation: Setting the Scene”. Perspectives: Studies in Translatology 24 (3): 347–353.

Lobach-Zhuchenko, Borys. 1987. O Marko Vovchok. Vospomynanyia, poysky, nakhodky. Kyev: Dnipro.

Newmark, Peter. 1988. A Textbook of Translation. New York: Prentice Hall.

Plassard, Freddie. 2007. Lire pour traduire. Paris: Les Presses de la Sorbonne Nouvelle.

Plassard, Freddie. 2021. “Les realia au coeur du débat traductologique”. A propos des realia. Littérature, traduction et didactique des langues. Paris: Editions des archives contemporaines: 117–130.

Rabatel, Alain 2005. “Idiolecte et représentation du discours de l’autre dans le discours d’ego”. Les cahiers de praxématique 44: 93–116.

Rebriy, Oleksandr. 2012. Suchasni kontseptsii tvorchosti u perekladi: monohrafiia.

Kharkiv: Kharkivskyi natsionalnyi universytet im. V. N. Karazina.

Roux-Faucard, Geneviève. 2008. Poétique du récit traduit. Paris: Lettres modernes Minard.

Seleskovitch, Da nica, Lederer Marianne. 1984. Interpreter pour Traduire. Paris: Didier Erudition.

Seleskovitch, Danica. 1988. “Technical and Literary Translation: a Unifying View.” Translators and Interpreters Mean Business: 83–88.

Stavytska, Lesia. 2009. “Pro termin idiolekt”. Ukrainska mova 4: 3–17.

Stefurak, Olena. 2021. “Cystemni vyluchennia u frantsuzko-ukrainskomu khudozhnomu perekladi”. Innovations and Prospects of World Science. Proceedings of the 1st International Scientific and Practical Conference. Ed. Maksym Komarytskyy. Vancouver: Perfect Publishing: 359–364.

Terekhova, Iryna. 2022. “Khudozhnia spetsyfika «zabutoi» kazkovoi prozy Marka Vovchka”. Literaturnyi protses: metodolohiia, imena, tendentsii 19: 71–76.

Venhrenivska, Mariia, Hnatiuk, A ndrii. 1998. “Pro movu perekladiv kazky (na materiali nimetskykh ta ukrainskykh narodnykh kazok)”. Kultura movy na shchoden. URL: http://kulturamovy.univ.kiev.ua/KM/pdfs/Magazine46-47-37.pdf (3. 9. 2025.)

Venhrenivska, Mariia. 2008. “Kazkovi imena i nazvy ta yikh pereklad: sloviano-neslovianskyi kontekst”. Slovianskyi svit 6: 203–220.

Venuti, Lawrence. 1995. The Translator’s Invisibility: A History of Translation. London: Routledge.

Volovyk, Anna. 2021. “Culture-specific Items from Ukrainian and Russian Fairy Tales: a Daunting Challenge for Translators”. Studies about Languages 39: 19–32.

Wang, Hong. 2024. “Cultural Transitions in Literary Translation: Challenges and Innovations”. Academic Journal of Humanities & Social Sciences 7 (5): 176–181.

Windle, Kevin. 2015. “New Holland Back-Translated, or Cultural Mediation in Reverse: Englishing Early Russian Accounts of the Australian Colonies”. Perspectives: Studies in Translatology 24 (3): 382–393.

Zasenko, Oleksa. 1968. “M.I. Tereshchenko”. Radianske literaturoznavstvo 9: 52–65.

Zosimova, Oksana, Lysianska, Yuliia. 2022. “Vidtvorennia kulturno markovanoi leksyky v anhlomovnomu perekladi povisti Marka Vovchka ‘Instytutka’”. Linhvistychni doslidzhennia 56: 339–350.

Zosimova, Oksans. 2023. “Shlyakhy vidtvorennya kulturno markovanoyi leksyky v anhlomovnomu perekladi ‘Kazky pro Zhart-Ptytsyu’ Vsevoloda Nestaika”. Movni i kontseptual’ni kartyny svitu 74 (2): 43–56.

Downloads

Published

2026-01-08

Issue

Section

Original scientific paper