Identitet bez identiteta (ćamil između istoka i zapada)

Sažetak

Andrićevo djelo u cjelini bogato je reprezentacijama različitih kolektivnihidentiteta, a njegova osnovna preokupacija permanentnog promišljanja i propitivanja dviju oprečno postavljenih civilizacija Istoka i Zapada (kršćanstva i islama) dolazi do izražaja i u romanu Prokleta avlija. Iako je radnja romana smještena izvan bosanskog prostora, Andrić uspijeva postkolonijalnu opreku Istok-Zapad utisnuti u sužen prostor turskog zatvora u Carigradu. Kao nositelje navedene opreke supostavlja dva središnja lika Ćamila i fra Petra. Suprotno međusobnim stereotipnim (kulturnim) predodžbama između njih stvara se poseban odnos naklonosti, koji je u romanu uzdignut na višu, univerzalniju razinu. Zanimljiv je lik Ćamila, koji je potpuna suprotnost stereotipne slike Turaka. Ćamil se idealno uklapa u galeriju likova hibridnog identiteta, odnosno likova koji su lišeni vlastitosti i bivaju zatočeni u prostoru između, ne uspijevajući se poistovjetiti ni s jednim identitetskim svijetom, što će se radom i prezentirati.