Prilog analizi dviju Pasolinijevih drama – Calderón i Svinjac
DOI:
https://doi.org/10.15291/csi.4899Ključne riječi:
Pier Paolo Pasolini, Calderón, Svinjac, pobuna protiv moći, odnos majka-sin, nesvjesno, sanSažetak
U ovome članku bavimo se određenim značajkama s kojima se susrećemo čitajući dvije drame Piera Paola Pasolinija, Calderón i Svinjac, čiji je prijevod objavljen 2022. godine u izdanju Akademije dramske umjetnosti Sveučilišta u Zagrebu. Među temama koje se pojavljuju u dramama valja istaknuti temu nesvjesnoga, motiv obiteljske Pasolinijeve situacije koja se reproducira u njegovim dramama, uz njega vezan motiv incesta te motiv pobune protiv moći. Tema nesvjesnoga oduvijek je prisutna u Pasolinijevu stvaralaštvu, u njegovim ranim pjesmama, poput onih posvećenih majci, zatim u njegovim mladenačkim dramama u kojima se često reproducira obiteljska situacija te naravno i u njegovim filmovima, posebice u onim koji obrađuju mitološke teme. Odnos s majkom posebno poprima incestuozan prizvuk u filmovima kao što su Mamma Roma, ali i u tragediji Calderón, gdje se incestuozne veze majka–sin te otac–kći nagovještaju u snovima. Motiv pobune protiv moći vezan je uz motiv slobodno odabrane smrti kao krajnjega izražavanja u Svinjcu, gdje samoubojstvo protagonista također aludira i najavljuje Pasolinijevu tragičnu smrt.
Preuzimanja
Reference
Literatura
Casi, Stefano. 2005. I teatri di Pasolini. Milano: Ubulibri.
Machiedo, Mladen. 1997. Sotto varie angolazioni. Zagreb: Erasmus.
Machiedo, Mladen. 2002. Dritto e rovescio. Zagreb: Erasmus.
Milovan, Valter. 2011. Bilješke o Pasoliniju. Zagreb: Meandar.
Murri, Serafino. 1994. Pier Paolo Pasolini. Milano: Il Castoro.
Naldini, Nico. 1989. Vita di Pasolini. Torino: Einaudi.
Passannanti, Erminia. 2008. Il corpo e il potere. Salò o le 120 giornate di Sodoma di Pier Paolo Pasolini. Novi Ligure: Joker.
Ricov, Joja (ur.). 1957. Antologija talijanske poezije XX st. Zagreb: Lykos.
Siciliano, Enzo. 2005. Vita di Pasolini. Milano: A. Mondadori.
Siti, Walter. 2022. Quindici riprese. Milano: Rizzoli.
Tricomi, Antonio. 2005. Sull’opera mancata di Pasolini. Roma: Carocci.
Tricomi, Antonio. 2005. Pasolini. Gesto e maniera. Soveria Mannelli: Rubbettino.
Schwartz, Barth David. 1992. Pasolini Requiem. Venezia: Marsilio.
Zigaina, Giuseppe. 2003. Pasolini e il suo nuovo teatro. Venezia: Marsilio.
Siti, Walter i Silvia De Laude. 2004. Saggi sulla letteratura e sull’arte. Tomo I. Milano: A Mondadori.
Radovi
Erstić, Marijana. 2018. „La maniera di Pier Paolo Pasolini – Bildtradition und Nachkriegszeit”. Horizonte (Stuttgart) 3: 157–171.
Erstić, Marijana i Antonela Marić. 2023. „Animals and animality in Pasolini’s films: ʻLa ricottaʼ and ʻUccellaci e uccelliniʼ”. Lingua Montenegrina 32 (2): 379–398.
Milovan, Valter. 2012. „Pasolini. U potrazi za mitom”. Annales 22 (1): 131–140.
Nižić, Živko. Pier Paolo Pasolini: „Calderon”. Life is three dreams. Convegno Internazionale „Il doppio nella lingua e nella letteratura italiana”. Dubrovnik, Hrvatska, 8. – 11. 9. 2004.
Pivac, Antonela. 2009. Kritička konstrukcija i autodestrukcija u dramskom opusu Pier Paola Pasolinija. Magistarski rad. Zadar: Sveučilište u Zadru.
Pivac, Antonela i Srećko Jurišić. 2011. „Pier Paolo Pasolini: religija i sakralni simboli kao konstruktivni elementi teatarskog opusa”. Zbornik radova Filozofskog fakulteta u Splitu 4: 195–218.
Izvori
Pasolini, Pier Paolo. 1942. Poesie a Casarsa. Bologna: Libreria antiquaria.
Pasolini, Pier Paolo. 1954. La meglio gioventù. Firenze: Sansoni.
Pasolini, Pier Paolo. 1962. Žestok život. Prev. Dušanka Orlandi. Zagreb: Mladost.
Pasolini, Pier Paolo. 1975. Scritti corsari. Milano: Garzanti.
Pasolini, Pier Paolo. 1992. Petrolio. Torino: Einaudi.
Pasolini, Pier Paolo. 1993. Le ceneri di Gramsci. Milano: Garzanti.
Pasolini, Pier Paolo. 1998. Teatro. Milano: Garzanti.
Pasolini, Pier Paolo. 2001. Teatro. Milano: Mondadori.
Pasolini, Pier Paolo. 2009. Uličari. Prev. Vanda Mikšić. Zagreb: Disput.
Pasolini, Pier Paolo. 2018. Jedan od mnogih epiloga (Izabrane pjesme). Prev. Mladen Machiedo i Valter Milovan. Zagreb: MeandarMedia.
Pasolini, Pier Paolo. 2014. Svi smo u opasnosti. Prev. Valter Milovan i Magdalena Petrović. Novi Sad: Nova misao.
Pasolini, Pier Paolo. 2022. Calderón, Svinjac. Prev. Valter Milovan. Zagreb: Akademija dramske umjetnosti Sveučilišta u Zagrebu.
Pasolini, Pier Paolo. 2022. Teorem. Prev. Marina Alia Jurišić. Zagreb: Meandar.
Mrežni izvori
Pasolini: il lungo addio. La realtà. URL: https://www.youtube.com/watch?v=VCMchI4HFb0 (5. 7. 2025.)
„Tesi di laurea riscopre Tonuti Spagnol, amico di Pasolini”. Centro studi Pier Paolo Pasolini casarsa della Delizia. URL: http://www.centrostudipierpaolopasolinicasarsa.it/approfondimenti/25459/ (5. 7. 2025.)
„Premio Viareggio”. Wikipedia. URL: https://it.wikipedia.org/wiki/Premio_Viareggio(5. 7. 2025.)
La Strategia della tensione spiegata in 5 minuti. URL: https://www.youtube.com/watch?v=-Yoz98jygYo (5. 7. 2025.)
