Posljedice deaktivacije fiskalnih pravila Europske unije i njihove ponovne uspostave
DOI:
https://doi.org/10.15291/oec.4662Ključne riječi:
Fiskalna pravila EU-a, pandemija COVID-19, fiskalna politika, gospodarsko upravljanje, održivost javnog dugaSažetak
Članak analizira deaktivaciju i naknadnu ponovnu uspostavu fiskalnih pravila Europske unije kao odgovor na pandemiju COVID-19 i njezine posljedice. Procjenjuju se makroekonomske i fiskalne posljedice suspenzije fiskalnih pravila te njihova uloga u suočavanju s bezpresedanskim ekonomskim izazovima. Korištena je metodologija temeljena na pregledu literature, uz korištenje sekundarnih podataka iz relevantnih izvora poput Europske komisije i Eurostata. Studija također uključuje procjenu održivosti slovenskog javnog duga temeljenu na Monte Carlo simulacijama. Rezultati pokazuju da je suspenzija fiskalnih pravila omogućila državama članicama EU-a provedbu ekspanzivnih fiskalnih mjera koje su ublažile gospodarski udar pandemije, ali su istovremeno dovele do znatnog povećanja razine javnog duga. Unatoč tim intervencijama, i dalje postoje razlike u fiskalnim odgovorima i ishodima među državama članicama. Također se ističu izazovi ponovne uspostave fiskalnih pravila u uvjetima visokog javnog duga i promjenjivih gospodarskih okolnosti, uz naglasak na potrebu za fleksibilnošću i prilagođenim pristupima. Rezultati sugeriraju da se slovenski dug očekuje kao održiv, no vanjski šokovi, troškovi starenja stanovništva i dugotrajno niska stopa rasta mogli bi promijeniti taj trend. Ograničenja istraživanja uključuju oslanjanje na agregirane podatke i nedostatak primarnih empirijskih dokaza. Preporuke uključuju poboljšanje okvira fiskalnog upravljanja kako bi se postigla ravnoteža između održivosti i fleksibilnosti te jačanje mehanizama za osiguranje usklađenosti država članica s pravilima.
Reference
Afonso, A., Jalles, J.T. (2015) How does fiscal policy affect investment? Evidence from a large panel. International Journal of Finance and Economics, 20, pp. 310–327. Available at: https://doi.org/10.1002/ijfe.1518.
Alesina, A., Ardagna, S. (2013) The design of fiscal adjustments. Tax Policy and the Economy, 27(1), pp. 19–68. Available at: https://doi.org/10.1086/671243.
AMECO (2024) Database. Available at: https://economy-finance.ec.europa.eu/economic-research-and-databases/economic-databases/ameco-database_en.
Anderton, R. et al. (2021) The impact of the COVID-19 pandemic on the euro area labour market. European Central Bank. Available at: https://www.ecb.europa.eu/press/economic-bulletin/articles/2021/html/ecb.ebart202008_02~bc749d90e7.en.html.
Arnold, M., Jopson, B. (2023) EU bankruptcy filings jump to 8-year high as pandemic aid ends. Financial Times. Available at: https://www.ft.com/content/c90c3556-3218-47ff-aeda-3f23af217c11.
Arnold, N. et al. (2022) Reforming the EU fiscal framework: Strengthening the fiscal rules and institutions. International Monetary Fund. Available at: https://www.imf.org/en/Publications/Departmental-Papers-Policy-Papers/Issues/2022/08/31/Reforming-the-EU-Fiscal-Framework-Strengthening-the-Fiscal-Rules-and-Institutions-The-EUs-518388.
Asatryan, Z. et al. (2015) Better fiscal rules for Europe: Reflections based on new empirical evidence. ZEW Policy Brief, No. 4/2015. Available at: http://hdl.handle.net/10419/120869.
Babin, M., Ivanov, I., Erić, M. (2022) The long-lasting post-covid symptom: The case for the EU fiscal rules reform? Pravni zapisi. Available at: https://doi.org/10.5937/pravzap0-37462.
Bergsen, P. (2020) A new political economy for Europe post-COVID-19. European View, 19(2), pp. 131–137. Available at: https://doi.org/10.1177/1781685820968301.
Blanchard, O., Leandro, A., Zettelmeyer, J. (2021) Redesigning EU fiscal rules: from rules to standards. Economic Policy, 36(106), pp. 195-236. Available at: https://www.piie.com/sites/default/files/documents/wp21-1.pdf.
Bökemeier, B., Wolski, M. (2022) This time is different: Fiscal response to the COVID-19 pandemic among EU countries. International Economics, 172, pp. 217–226. Available at: https://doi.org/10.1016/j.inteco.2022.10.001.
Brändle, T., Elsener, M. (2023) Do fiscal rules matter? A survey on recent evidence. Working Papers 2023/07, Faculty of Business and Economics - University of Basel. Available at: https://www.econstor.eu/bitstream/10419/278657/1/1860051650.pdf.
Carnot, N. (2013) The composition of fiscal adjustments: some principles. ECFIN Economic Brief. Available at: https://ec.europa.eu/economy_finance/publications/economic_briefs/2013/pdf/eb23_en.pdf.
Cepparulo, A., Eusepi, G., Giuriato, L. (2023) Public finance, fiscal rules and public–private partnerships: Lessons for post-COVID-19 investment plans. Comparative Economic Studies. Available at: https://doi.org/10.1057/s41294-023-00213-x.
Cottarelli, C. (2021) Euro area fiscal policies and capacity in post-pandemic times. European Parliament. Available at: https://www.europarl.europa.eu/thinktank/en/document/IPOL_IDA(2021)659658.
Darvas, Z., Welslau, L., Zettelmeyer, J. (2023) A quantitative evaluation of the European Commission´s fiscal governance proposal. Working Paper 16/2023, Bruegel. Available at: https://www.bruegel.org/working-paper/quantitative-evaluation-european-commissions-fiscal-governance-proposal.
Darvas, Z., Welslau, L., Zettelmeyer, J. (2024) The EU needs a methodology for including reform impacts in fiscal trajectories. Bruegel. Available at: https://www.bruegel.org/policy-brief/implications-european-unions-new-fiscal-rules.
Davoodi, H.R. et al. (2022) Fiscal rules and fiscal councils: Recent trends and performance during the COVID-19 pandemic. IMF Working Paper No. 2022/011. Available at: https://ssrn.com/abstract=4065432.
De Guindos, L. (2022) Managing Europe’s economic recovery after the pandemic. European Central Bank. Available at: https://www.ecb.europa.eu/press/key/date/2022/html/ecb.sp220210~2923b1c6d4.en.html.
De Rugy, V., Salmon, J. (2020) Flattening the debt curve: Empirical lessons for fiscal consolidation. Mercatus Special Study. Available at: https://ssrn.com/abstract=3664152.
Debrun, X. et al. (2008) Tied to the mast? National fiscal rules in the European Union. Economic Policy, 23(54), pp. 298–362. Available at: https://doi.org/10.1111/j.1468-0327.2008.00199.x.
Dermine, P., Larch, M. (2023) Solving the enforcement dilemma of the EU fiscal rules. EconPol Forum, 24(4), pp. 26–29. Available at: https://www.cesifo.org/en/publications/2023/article-journal/solving-enforcement-dilemma-eu-fiscal-rules.
European Commission - Fiscal governance database (n.d.) Available at: https://economy-finance.ec.europa.eu/economic-research-and-databases/economic-databases/fiscal-governance-database_en.
European Commission (2020) Communication from the Commission to the Council on the activation of the general escape clause of the Stability and Growth Pact. COM/2020/123 final. Available at: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/SL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52020DC0123.
European Commission (2023) Questions and answers: Commission presents fiscal policy guidance for 2024. QANDA/23/1411. Available at: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/api/files/document/print/en/qanda_23_1411/QANDA_23_1411_EN.pdf.
European Parliament (2024) New EU fiscal rules approved by MEPs. Available at: https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20240419IPR20583/new-eu-fiscal-rules-approved-by-meps.
Eurostat (2024) Database. Available at: https://ec.europa.eu/eurostat/web/main/data/database.
EU-Skladi, n.d. Načrt za okrevanje in odpornost. Available at: https://www.eu-skladi.si/sl/po-2020/nacrt-za-okrevanje-in-krepitev-odpornosti.
Eyraud, L., Debrun, X., Hodge, A., Lledó, V., Pattillo, C. (2018) Second-Generation Fiscal Rules; Balancing Simplicity, Flexibility, and Enforceability. International Monetary Fund. Available at: https://www.imf.org/en/Publications/Staff-Discussion-Notes/Issues/2018/04/12/Second-Generation-Fiscal-Rules-Balancing-Simplicity-Flexibility-and-Enforceability-45131.
Favero, C., Alesina, A., Giavazzi, F., Miano, A. (2016) Is it the How or the When that Matters in Fiscal Adjustments? CEPR Discussion Paper 11644. Available at: https://cepr.org/publications/dp11644.
Jones, E. (2023) The coming fiscal adjustment in Europe. Spanish and international economic and financial outlook, 12(5), pp.5–13. Available at: https://hdl.handle.net/1814/76209.
Karamysheva, M. (2022) How do fiscal adjustments work? An empirical investigation. Journal of Economic Dynamics and Control, 137. Available at: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0165188922000525.
Kraemer, R., Lehtimäki, J., (2023) Government debt: the impact of fiscal rules at the European and national level. Empirica, 50, pp.783–805. Available at: https://doi.org/10.1007/s10663-023-09582-z.
Larch, M., Santacroce, S. (2020) Tracking compliance with EU fiscal rules: A new database of the Secretariat of the European Fiscal Board. CEPR. Available at: https://cepr.org/voxeu/columns/tracking-compliance-eu-fiscal-rules-new-database-secretariat-european-fiscal-board.
Larch, M., Malzubris, J., Santacroce, S. (2023) Numerical Compliance with EU Fiscal Rules: Facts and Figures from a New Database. Intereconomics. Available at: https://www.intereconomics.eu/contents/year/2023/number/1/article/numerical-compliance-with-eu-fiscal-rules-facts-and-figures-from-a-new-database.html.
Li, Z., Farmanesh, P., Kirikkaleli, D., Itani, R. (2021) A comparative analysis of COVID-19 and global financial crises: evidence from US economy. Economic Research, 35, pp.1–15. Available at: https://doi.org/10.1080/1331677X.2021.1952640.
Mourougane, A. (2017) Crisis, potential output and hysteresis. International Economics, 149, pp.1–14. Available at: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2110701716300634.
Potrafke, N., Schaltegger, C.A. (2022) Fiscal Rules: Anchors of Stability. The Economists’ Voice, 19(1), pp.59–62. Available at: https://doi.org/10.1515/ev-2021-0010.
Reinhart, C.M., Rogoff, K.S. (2010) Growth in time of debt. American Economic Review, 100(2), 573-578. Available at: https://www.aeaweb.org/articles?id=10.1257/aer.100.2.573
Romer, C.D. (2021) The Fiscal Policy Response to the Pandemic. Brookings Papers on Economic Activity, Spring 2021. Available at: https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2021/03/15872-BPEA-SP21_WEB_Romer.pdf.
Verwey, M., Monks, A. (2021) The EU economy after COVID-19: Implications for economic governance. CEPR. Available at: https://cepr.org/voxeu/columns/eu-economy-after-covid-19-implications-economic-governance.
Vitols, E., Jekabsone, S. (2023) Government debt sustainability as a key indicator of fiscal policy. Scientific Programme Committee, 197. Available at: https://eszf.lu.lv/fileadmin/user_upload/LU.LV/Apaksvietnes/Fakultates/www.bvef.lu.lv/Proceedings2023.pdf#page=197
Vlada RS (2023) Osnutek proračunskega načrta RS za 2024. Available at: https://www.gov.si/teme/ekonomsko-upravljanje-in-nacrtovanje/.
Ziogas, T., Panagiotidis, T. (2021) Revisiting the political economy of fiscal adjustments. Journal of International Money and Finance, 111, p.102312. Available at: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0261560620302680.


