Rimski pohod 221. godine i pitanje političkog uređenja Histrije

Sažetak

U vrijeme rimskog pohoda 178-177. g. pr. n. e. kod Histra se javlja određeno jedinstvo pod vrhovnim vodstvom kralja sa sjedištem u Nesakciju. God. 1981. G. Bandelli je izložio mišljenje prema kojemu prilikom prvog rimskog pohoda na Histre 221.god. takvog jedinstva ni kraljevstva nema, obrazlažući svoje gledanje tumačenjem izvora (posebno Zonara, 8. 20), logikom zbivanja kao i usporedbom s politikom koju Rimljani vode u Iliriji 229-219. god. Može se međutim pokazati da nema uvjerljivih argumenata u prilog tvrdnji da je kraljevstvo kod Bistra nastalo upravo zahvaljujući Rimljanima. Upravo analiza prilika u Iliriji i rimske politike, koja se tamo iskazuje tokom označenog desetljeća, govori u prilog mišljenju da je u Histriji već i prije 221. postojalo kraljevstvo na čelu etnije podijeljene na veći broj zajednica (općina, popali). U istom smislu svjedoče i nalazi iz samog Nesakcija.