Uzroci usamljenosti

Sažetak

Istraživači su se uglavnom bavili iskustvom usamljenosti i korelatima toga iskustva, a malo je pažnje posvećivano uzrocima usamljenosti. Stoga je provedeno istraživanje u kojem se koristio dio upitnika "Iskustvo usamljenosti", koji se odnosio na uzroke usamljenosti, autorice A. Rokach. Upitnik je primijenjen na uzorku 484 ispitanika u dobi od 16 do 90 godina (261 žena i 223 muškarca). Cilj je bio provjeriti strukturu uzroka usamljenosti te utvrditi postojanje eventualnih dobnih i spolnih razlika u uzrocima usamljenosti. Postupkom faktorske analize na zajedničke faktore analizirane su 82 tvrdnje koje se odnose na uzroke usamljenosti te je izlučeno sedam interpretabilnih faktora. Faktori su predstavljali sljedeće uzroke usamljenosti: preseljenje, poremećene intimne veze, gubitak, poremećene odnose u roditeljskoj obitelji, emocionalnu i socijalnu neadekvatnost, traumatske događaje, te poremećene odnose u vlastitoj obitelji. Nizom jednosmjernih analiza varijance utvrđeno je da dobne razlike ne postoje samo na faktorima Emocionalne i socijalne neadekvatnosti te na faktoru Traumatski događaji. Kod žena su kao uzroci usamljenosti znatno prisutniji faktori Preseljenje, Poremećene intimne veze, Emocionalna i socijalna neadekvatnost te Poremećeni odnosi u vlastitoj obitelji. Moguće je da životna situacija starih (udovištvo, gubitak poznate okoline) izlaže stare riziku od usamljenosti kao što i razvojne promjene djeluju u razdoblju adolescencije.