Termin, sadržaj i opseg upotrebe termina »pedagogija

Sažetak

U radu je razmatrana upotreba termina »pedagogija« u hrvatsko-srpskoj pedagogijskoj literaturi od pojave prvih pedagogijskih udžbenika kod nas (1867.), do najnovijeg vremena. Za znanost o odgoju korišteno je tijekom vremena više naziva: gojitba, uzgojoslovje, pedagogika, pedagogija, ali dominantno je korišten termin »pedagogija«. Sporan je u starijim izvorima sinonimni odnos termina »pedagogija« - »pedagogika«. U suvremenoj literaturi u upotrebi je termin »pedagogija«, ali prisutna je tendencija da se ovom terminu u svojstvu atributne oznake dodaju termini za označavanje društvenog uređenja odnosno idejno-filozofijske i metodologijske osnove na kojoj se pedagogija temelji. U radu je problematizirana potreba atributiranja »pedagogije«. Terminoteme, u kojima se »pedagogija« pojavljuje kao termino-elemenat su mnogobrojne i rječit su primjer nekonzistentnosti i proizvoljnosti u tvorbi pedagogijskih termina. U pogledu određenja sadržaja termina »pedagogija« evidentne su razlike ne samo kod autora koji pripadaju različitim vremenskim periodima i pedagogijskim pravcima (to je zakonita pojava) nego i razlike sinkronijskog karaktera i u okviru iste pedagogijske orijentacije, pravca i sl. To zahtijeva raščišćavanja i raspravu na široj osnovi, a povijest termina »pedagogija«, koju nitko nije pokušao da napiše, bila bi u tom poslu od znatne koristi.