Opredmećenje kao otuđenje i kao praksa

Sažetak

Najopćenitije rečeno, opredmećenje jest djelatnost čovjeka, kojom on proizvodi predmete kao izvanjštene dijelove samoga sebe, odnosno humanizira prirodu i time je pretvara u svoj predmetni svijet. Sam pojam se pojavio i oblikovao u njemačkoj klasičnoj filozofiji, odakle ga je preuzeo Marx. Premda su filozofi njemačkog klasičnog idealizma Fichte, Schelling i, posebice, Hegel opredmećenje smisleno razvili kao filozofijski problem, nisu ga iskristalizirali kao specifičan pojam sa zasebnim značenjem, već su ga sagledavali kao proces istoznačan izvanjštenju, odnosno otuđenju. Marx, s druge strane, distinguira opredmećenje kao praksu, proizvodnju, temeljni način čovjekova potvrđivanja u svijetu, kvintesenoiju čovjekove biti, od otuđenja kao prisilnog, neslobodnog najamnog rada u kapitalističkim društveno-proizvodnim uvjetima. »Pozitivnim ukidanjem privatnog vlasništva«, odnosno revolucionarnim prevladavanjem klasnog društva i uspostavom autentične ljudske zajednice, smatra Marx, prevladat će se čovjekovo otuđenje, a opredmećenje će se, tek tada, potpunoma afirmirati kao slobodna i univerzalna proizvodnja razno-radnih oblika čovjekova života.